خشونت علیه زنان و دختران : تعاریف و اصطلاحات

خشونت علیه زنان و دختران : تعاریف و اصطلاحات

خشونت بر علیه زنان و دختران یکی از رایج ترین موارد نقض حقوق بشر است که هرروزه بارها و بارها در هر نقطه ای از جهان رخ می دهد و پیامدهای جدی کوتاه مدت و بلند مدت فیزیکی ، اقتصادی و روانی برای زنان و دختران به همراه دارد که مانع از حضور کامل و برابر آنان در جامعه می شود.در این مقاله به طور فهرست وار انواع خشونت بر علیه زنان بر اساس تعریف سازمان زنان ملل متحد [ UN WOMEN ] و دیگر اصطلاحات رایج مربوط به آن بیان می شوند و برای روشن تعاریف ،مصادیقی برای هریک از انها ارایه می شود .از این طریق خوانندگان با رفتارهای خشونت آمیزی تا کنون توسط خانواده و جامعه با آنهاداشته است آشنا و آگاه شده و در قدم بعدی به مقابله و رفع این خشونت اقدام خواهد کرد.آگاهی قدم اول برای ساخت فضای صلح آمیز در خانواده و جامعه است.

زمان تقریبی مطالعه : ۸ دقیقه

————————

خشونت بر علیه زنان و دختران یکی از رایج ترین موارد نقض حقوق بشر است که هرروزه بارها و بارها در هر نقطه ای از جهان رخ می دهد و پیامدهای جدی کوتاه مدت و بلند مدت فیزیکی ، اقتصادی و روانی برای زنان و دختران به همراه دارد که مانع از حضور کامل و برابر آنان در جامعه می شود اما میزان تاًثیر آن بر روی زندگی تک تک افراد و خانواده و جامعه قابل سنجش نیست . شرایط جدید ایجاد شده به علت تبعات همه گیری ، شامل قرنطینه ، کاهش تحرک و افزایش خانه نشینی ، استرس و عدم امنیت اقتصادی منجر به رشد هشدار دهنده خشونت خانگی شده است و زنان و دختران بیشتری در معرض دیگر اشکال خشونت از کودک همسری گرفته تا آزارهای جنسی آنلاین ، قرار می گیرند . در این مقاله به طور فهرست وار انواع خشونت بر علیه زنان بر اساس تعریف سازمان زنان ملل متحد [ UN WOMEN ] و دیگر اصطلاحات رایج مربوط به آن بیان می شوند .

——‐———————

🟠 اصطلاحات کلیدی :

▪️خشونت جنسیتی : هر اقدامی است که مستقیما نسبت به فرد یا افرادی به خاطر جنسیت آنها آسیب وارد کند و ریشه در عدم برابری جنسیتی ، سوء استفاده از قدرت و ناهنجاری های مخرب دارد ‌. این عبارت در اصل برای تاکید بر این امر به کار می رود که تفاوت های ساختاری مبتنی بر جنسیت ، زنان و دختران را از چندین بابت در معرض اعمال خشونت قرار می دهد . اگرچه زنان و دختران در مقیاس بزرگتری از خشونت های جنسی در رنج هستند ، پسران و مردان هم می توانند مورد هدف قرار بگیرند .

️◾️ خشونت علیه زنان و دختران : هر اقدامی است برای اعمال خشونت جنسی یا تهدید به انجام آن که منجر به ایراد آسیب بدنی ، جنسی یا باعث درد و رنج دختری یا زنی شده و سبب سلب اختیاری یا اجباری آزادی او چه در خلوت و چه در ملع عام گردد . خشونت علیه زنان و دختران می تواند مشتمل بر اعمال خشونت های فیزیکی ، جنسی و روانی در محیط خانواده و اجتماع باشد اما به آن محدود نمی شود و می تواند از سوی دولت ها نیز مورد ارتکاب یا اغماض قرار بگیرد .

▪️ رهایی ( نجات ) یافته از خشونت : هر کسی است که خشونت جنسی یا جنسیتی را تجربه کرده است . معنای این واژه با کلمه مترادف است اما به آن ترجیح داده می شود چون بر بازگشت به وضعیت پیش از ارتکاب خشونت تاکید دارد .

▪️ رضایت : نه یعنی نه ، بله یعنی بله . رضایت توافقی میان دو فرد است که در یک رابطه جنسی مشارکت داشته و یا وارد زندگی مشترک شده اند و ‌باید آزادانه و فعالانه باشد . شخصی که به مواد مخدر و الکل اعتیاد دارد نمی تواند راضی به کاری شود . رضایت امری مشخص است به این مفهوم که رضایت در مورد انجام یک عمل نشان‌دهنده رضایت برای کارهای دیگر نیست و همچنین دو طرفه است یعنی در هر زمانی می تواند متوقف شود .

◾️ انواع خشونت علیه زنان

خشونت خانگی که به نام های آزار خانگی یا خشونت از سوی شریک زندگی هم خوانده می شود هر گونه الگوی رفتاری است که برای کسب یا حفظ قدرت و کنترل فرد بر روی شریک زندگی او بکار می رود . همه اعمال فیزیکی ، جنسی و روانی یا تهدید به انجام آنها که طرف مقابل را تحت تاثیر قرار دهد از آن جمله هستند . این معمول ترین شکل خشونت است که زنان در تمام جهان تجربه می کنند . خشونت خانگی می تواند شامل موارد زیر نیز باشد :

۱ – خشونت مالی : ایجاد وابستگی مالی یا تلاش برای تحقق آن از طریق حفظ تسلط کامل بر روی منابع مالی فرد و مسدود کردن دسترسی او به پول و ممانعت از حضور شخص در مدرسه یا محل کار .

۲ – خشونت روانی : وحشت افکنی از طریق ارعاب و تهدید به ایراد صدمه بدنی به خود ، شریک زندگی یا فرزندان یا حیوان خانگی و آسیب زدن به اموال و دارایی ها ، توسل به بازی های روانی و اجبار به دوری گزیدن از دوستان ، خانواده و محل کار و تحصیل .

۳ – خشونت عاطفی : خوار و خفیف کردن احساس یک فرد نسبت به ارزش و احترام خود با انتقاد های مداوم ، زیر سوال بردن توانائی های او ، اسم گذاشتن و دیگر آزارهای کلامی و نیز تخریب رابطه وی با فرزندان و اجازه ندادن به شخص که با خانواده و دوستان خود در ارتباط باشد .

۴ – خشونت فیزیکی : صدمه زدن یا تلاش برای آسیب زدن به شریک زندگی با کتک زدن ، لگد زدن ، سوزاندن ، کشیدن دست یا بازو ، نیشگون گرفتن ، هل دادن ، مو کشیدن ، گاز گرفتن ، جلوگیری از دریافت کمک پزشکی ، مجبور کردن فرد به استعمال مواد مخدر یا الکل و استفاده از دیگر فشارهای بدنی . تخریب اموال هم نوعی خشونت فیزیکی به شمار می رود .

۵ – خشونت جنسی : مجبور کردن شریک زندگی به شرکت در یک عمل جنسی بدون رضایت او .

▪️ زن کشی : یعنی ارتکاب قتل عمد یک نفر به خاطر زن بودن او .‌ اما می تواند به طور گسترده تر کشتن هر زن یا دختری را در بر بگیرد . زن کشی با قتل مردان از برخی جهات مشخص متفاوت است . مثلا موارد بسیاری از زنان به دست شریک زندگی یا همسر سابق خود به قتل می رسند که با آزار انها در خانه ، تهدید و ارعاب ، خشونت جنسی – در موقعیت هایی که از قدرت و امکانات کمتری نسبت به مردان برخوردار هستند – همراه است .

▪️ قتل ناموسی : کشتن یکی از اعضاء خانواده که دختر و زن است بنابر این ادعا که وی موجب شرم و بی آبرویی شده است . این گونه قتل ها بیشتر با فرض تخلف اعضاء مونث خانواده از باکرگی ، ارتباط دارند .

▪️ خشونت جنسی : هر گونه عمل جنسی است که بر خلاف اراده فردی دیگر انجام شود ، چه زمانی که فرد رضایت نداشته باشد و چه هنگامی که به دلیل کودک یا معلول بودن یا تحت تاثیر مواد مخدر یا الکل نتواند عدم رضایت خود را ابراز کند .

▪️ آزار جنسی : ارتباط جنسی با فردی با فشردن ، نیشگون گرفتن یا مالیدن با قصد و غرض جنسی بدون رضایت او . آزار جنسی می تواند غیر فیزیکی باشد مانند سوت زدن و متلک پرانی در مورد هیکل و چهره شخص ، تقاضای بر آورده کردن خواسته جنسی ، زل زدنی که معنای پیشنهاد رابطه جنسی داشته باشد ، تعقیب و ایجاد مزاحمت و نشان دادن آلت تناسلی .

▪️ تجاوز : هر گونه وارد کردن قسمتی از بدن یا یک َشئ به واژن ، مقعد و دهان یک فرد بدون رضایت او از سوی شخص آشنا یا غریبه چه در زمان پیوند زناشویی ، چه در یک رابطه و چه در درگیری های نظامی .

▪️ فرهنگ تجاوز : محیط اجتماعی است که در آن خشونت جنسی به عنوان رفتاری به هنجار و عادلانه مجاز شمرده می شود و ریشه در مرد سالاری داشته و بواسطه نابرابری های و تعصبات جنسی و جنسیتی تقویت می شود .

▪️ قاچاق انسان : در اختیار گرفتن تملک و استثمار و بهره کشی از افراد است با استفاده از ابزارهایی چون زور ، کلاه برداری ، قلدری و فریبکاری . مرتکبین این جنایت شنیع میلیون ها زن و دختر را در سراسر جهان به دام انداخته و مورد سوء استفاده جنسی قرار می دهند .

▪️ ختنه دختران : هر عملی که به طور عمد و به منظوری به غیر از مقاصد پزشکی باعث دستکاری یا جراحت در اندام جنسی زنانه شود . نحوه انجام و انگیزه های آن در نقاط مختلف متفاوت است . ختنه دختران یک هنجار اجتماعی است و چنین تصور می شود که اقدامی لازم و ضروری برای آماده کردن دختران برای بزرگسالی و ازدواج است و معمولا از باورهایی پیرامون جنسیت و رابطه آن با عملکرد جنسی مناسب ناشی می شود . اولین بار در سال ۱۹۷۷ میلادی در نشست مشترک سازمان بهداشت جهانی [ WHO ] ، صندوق کودکان ملل متحد [ UNICEF ] و صندوق جمعیت ملل متحد [ UNFPA ] به عنوان گونه ای از خشونت شناخته شد .

▪️ کودک همسری : هر ازدواجی است که در آن سن عروس یا داماد یا یکی از آنها کمتر از هجده سال باشد . این نقض آشکار اعلامیه جهانی حقوق بشر است که در آن تصریح شده دو نفر که قصد زناشویی دارند فقط باید با رضایت آزادانه و کامل وارد یک ازدواج بشوند . دختران بیشتر احتمال دارد که در کودکی رخت سپید عروسی بر تن کنند و در نتیجه از تحصیل محروم شده و دیگر اشکال خشونت را تجربه کنند .

▪️ خشونت آنلاین یا دیجیتال : ارتکاب ، شراکت و معاونت در هر اقدام خشونت آمیز است برای استفاده از اطلاعات و فن آوری اطلاعات از جمله تلفن همراه ، اینترنت ، شبکه های اجتماعی ، بازی های رایانه ای ، ارسال متن و پیام بر علیه یک زن به خاطر مونث بودن او . ارسال‌ پیام های حاوی تهدید و ارعاب و فرستادن عکس های برهنه فرد بدون رضایت او و انتشار یا افشای اطلاعات در مورد زندگی شخصی از مصادیق‌ اذیت و آزار اینترنتی است .

خوانندگان و همراهان ما حتما بعد از خواندن این مقاله و دین هر نوع از خشونت ذکر شده در این مقاله از روانشناسان و مشاورین متخصص وموسسات یاری دهنده کمک بگیرید .ما هم در کنار شما برای توقف و رفع خشونت و آسیب های روانی ناشی از آن در خدمتتون هستیم . شما تنها نیستید.

↙️ منبع :

• https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/faqs/types-of-violence

مترجم : دکتر افسانه وکیلی و سهیل خوش بیان

©️ کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز مشاوره و روانشناسی مهر بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است .